Μετεωρισμός (Φούσκωμα)

Σε γενικές γραμμές ο μετεωρισμός οφείλεται είτε σε αέρα που καταπίνουμε κατά τη λήψη του φαγητού είτε σε αέρια που παράγονται στο γαστρεντερικό σύστημα κατά τη διαδικασία της πέψης των τροφών. Επιπρόσθετα, σημαντικό ρόλο παίζει ο μεταβολισμός των τροφών από τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Παραδείγματα τροφών που μπορεί να προκαλούν μετεωρισμό είναι τα αναψυκτικά, το λάχανο, το κρεμμύδι, η βρώμη, τα φασόλια, οι φακές και τα γαλακτοκομικά προϊόντα σε ανεπάρκεια λακτάσης. Σπανιότερα ο επίμονος μετεωρισμός μπορεί να οφείλεται σε οργανικά νοσήματα όπως η κοιλιοκάκη (δυσανεξία στη γλουτένη), η νόσος του Crohn, η εκκολπωματική νόσος του εντέρου, ο ασκίτης κ.ά. Δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι τα συμπτώματα του μετεωρισμού εντείνονται σε περιπτώσεις που οι ασθενείς βρίσκονται κάτω από ψυχολογική πίεση (stress).

Ο έλεγχος ξεκινάει με τη λήψη ενός λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και τη φυσική εξέταση του ασθενούς ώστε να εντοπιστούν ευρήματα που παραπέμπουν σε οργανικά νοσήματα (π.χ. ασκίτης). Ακολουθούν εξειδικευμένες εξετάσεις όπως ο ορολογικός έλεγχος για την κοιλιοκάκη, ο έλεγχος του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού (π.χ. όταν συνυπάρχει δυσπεψία, επιγαστραλγία). Σε ένα τρίτο στάδιο μπορεί να απαιτηθεί ο ενδοσκοπικός έλεγχος του πεπτικού με γαστροσκόπηση και κολονοσκόπηση προς αποκλεισμό οργανικών νοσημάτων του γαστρεντερικού (π.χ.νεοπλάσματα του στομάχου ή του παχέος εντέρου).

Έχοντας αποκλείσει σοβαρά οργανικά νοσήματα (π.χ. κοιλιοκάκη), η αντιμετώπιση ξεκινάει με τον καθησυχασμό του ασθενούς για την καλοήθη φύση των συμπτωμάτων, που συχνά δημιουργούν άγχος και ανασφάλεια. Σε ένα επόμενο στάδιο δίνονται διαιτητικές οδηγίες, όπως η κατανάλωση μικρότερων γευμάτων, και γίνεται σύσταση για καλύτερο μάσημα της τροφής. Συχνά προτείνεται η αποφυγή του καπνίσματος και της κατανάλωσης ανθρακούχων αναψυκτικών ενώ συστήνεται και τακτική άσκηση. Κομβικό ρόλο μπορεί να έχει ενίοτε η εξειδικευμένη διαιτητική συμβουλευτική (όπως η αποφυγή γαλακτοκομικών προϊόντων σε ανεπάρκεια λακτάσης ή η δίαιτα χωρίς γλουτένη σε κοιλιοκάκη). Τέλος, όχι σπάνια χορηγούνται φαρμακευτικά σκευάσματα όπως προβιοτικά, σιμεθικόνη κ.ά., τα οποία μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση.