Αίτια
Οι συνηθέστερες αιτίες σχετίζονται με τον καθημερινό τρόπο ζωής και τη διατροφή. Βασική αιτία αποτελεί η μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών όπως λαχανικών, φρούτων και δημητριακών ολικής άλεσης. Η έλλειψη σωματικής άσκησης, η μειωμένη κατανάλωση νερού και υγρών,αλλαγές στη ρουτίνα όπως ταξίδια, έντονο στρες ή αλλαγή των ωρών ύπνου και φαγητού είναι παράγοντες που επιδεινώνουν τη δυσκοιλιότητα. Πολλά φάρμακα επίσης, όπως οι ανταγωνιστές ασβεστίου, τα συμπληρώματα σιδήρου και ασβεστίου, τα οπιοειδή αναλγητικά, τα αντικαταθλιπτικά, τα αντιψυχωσικά και τα διουρητικά, έχουν ως παρενέργεια τη δυσκοιλιότητα. Οι αγωνιστές GLP-1, μια κατηγορία φαρμάκων για τον διαβήτη και το αδυνάτισμα με ολοένα και μεγαλύτερη χρήση, προκαλούν επίσης δυσκοιλιότητα. Επιπρόσθετα η δυσκοιλιότητα μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα υποκείμενης νόσου σε ενδοκρινικές διαταραχές όπως είναι ο υποθυρεοειδισμός, ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπερασβαιστιαιμία. Νευρολογικές παθήσεις όπως η νόσος του Parkinson, η σκλήρυνση κατά πλάκας και οι τραυματισμοί του νωτιαίου μυελού σχετίζονται συχνά με δυσκοιλιότητα. Όταν συνυπάρχει πόνος στην κοιλιά ο οποίος συνδυάζεται με δυσκοιλιότητα, μπορεί να υπάρχει το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Τέλος,δομικά προβλήματα του εντέρου όπως είναι η ραγάδα του πρωκτού, οι αιμορροΐδεςκαι σπανιότερα όγκοι στο παχύ έντερο μπορεί να συνδυάζονται με δυσκοιλιότητα.
Διάγνωση
Συνήθως αρκούν η λήψη του ιστορικού και η κλινική εξέταση για να τεθεί η διάγνωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί ο ασθενής να παραπεμφθεί για εργαστηριακό έλεγχο όπως γενική αίματος, έλεγχος θυρεοειδικών ορμονών, ασβεστίου και σακχάρου. Ασθενείς άνω των 45 ετών με πρωτοεμφανιζόμενη δυσκοιλιότητα ή ασθενείς με συμπτώματα συναγερμού (απώλεια αίματος με τις κενώσεις ή απώλεια βάρους) θα πρέπει να υποβάλλονται σε κολονοσκόπηση για να αποκλειστεί η ύπαρξη νεοπλάσματος. Σε λίγες περιπτώσεις δύναται να ζητηθούν εξειδικευμένες εξετάσεις όπως η ορθοπρωκτική μανομετρία, η μελέτη χρόνου διάβασης παχέος εντέρου και το αφοδευσιογράφημα.
Θεραπεία
Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν την πρώτη γραμμή των θεραπευτικών παρεμβάσεων.Θεμελιώδης είναι η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών όπως τα φρούτα (ακτινίδια, δαμάσκηνα, σύκα), τα λαχανικά καθώς και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Επιπρόσθετα θα πρέπει να αυξηθεί η ενυδάτωση του οργανισμού για να δράσουν αποτελεσματικά οι φυτικές ίνες. Το καθημερινό βάδισμα και η άσκηση βοηθούν και θα πρέπει να συστήνονται.