Ασκιτής

Η πυλαία υπέρταση λόγω κίρρωσης του ήπατος αποτελεί τη συχνότερη αιτία. Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν την παγκρεατίτιδα, τη δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια, διάφορες μορφές καρκίνου (ωοθηκών, παγκρέατος, στομάχου κ.ά.) μετά από περιτοναϊκές μεταστάσεις και την υποαλβουμιναιμία, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στο νεφρωσικό σύνδρομο. Σπανιότερα ο ασκίτης μπορεί να οφείλεται σε φυματιώδη περιτονίτιδα.

Εκτός από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, σημαντικό ρόλο στον διαγνωστικό αλγόριθμο έχει ο προσδιορισμός της διαφοράς της αλβουμίνης στον ορό του αίματος και το ασκιτικό υγρό (Serum-Ascites Albumin Gradient ή SAAG). Τιμές SAAG>1,1g/dL παραπέμπουν σε αίτια πυλαίας υπέρτασης ή κίρρωση του ήπατος, δεξιά καρδιακή ανεπάρκεια και το σύνδρομο Budd-Chiari. Αντίθετα, τιμές SAAG<1,1mg/dL παραπέμπουν σε καρκινωμάτωση του περιτοναίου, παγκρεατίτιδα, φυματιώδη περιτονίτιδα και νεφρωσικό σύνδρομο. Ο έλεγχος της κοιλιάς με υπερηχογράφημα και αξονική τομογραφία μπορεί συχνά να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για να τεθεί η σωστή διάγνωση. Συχνά μπορεί να ζητηθεί καρδιολογική εκτίμηση για έλεγχο δεξιάς καρδιακής ανεπάρκειας.

Εξαρτάται από την υποκείμενη αιτία και θα πρέπει να εξατομικεύεται. Συνήθως πάντως συστήνεται περιορισμός της λήψης άλατος, αποφυγή κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφών και έναρξη χορήγησης διουρητικών (φουροσεμίδη, σπιρονολακτόνη) προκειμένου να αποβληθεί το επιπλέον νερό. Σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ανταπόκρισης στα διουρητικά, δύναται να γίνει παρακέντηση της κοιλιάς και απευθείας παροχέτευση του ασκιτικού υγρού. Παράλληλα, επί χαμηλών επιπέδων αλβουμίνης στο αίμα χορηγούνται παρεντερικά διαλύματα αλβουμίνης. Σε σοβαρές περιπτώσεις πυλαίας υπέρτασης έχει ένδειξη η δημιουργία ενδοηπατικής παράκαμψης με την τοποθέτηση TIPS(Transjugular Intrahepatic Portosystemic Shunt). Για ασθενείς με κίρρωση τελικού σταδίου μοναδική ουσιαστική θεραπεία αποτελεί η μεταμόσχευη του ήπατος.