Αιτίες & Παράγοντες Κινδύνου
Η κύρια αιτία της πεπτικής νόσου έλκους είναι η λοίμωξη από το H. pylori, που προκαλεί χρόνια φλεγμονή του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου. Άλλες συχνές αιτίες περιλαμβάνουν τη χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ, π.χ. νιμεσουλίδη, δικλοφαινάκη, ιβουπροφαίνη), την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και το έντονο στρες. Παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης πεπτικών ελκών περιλαμβάνουν τη μεγαλύτερη ηλικία, το θετικό οικογενειακό ιστορικό γαστρικού ή δωδεκαδακτυλικού έλκους, την κακή διατροφή και την ύπαρξη ηπατοπάθειας. Η παρουσία του H. pylori σε συνδυασμό με τη χρήση ΜΣΑΦ θεωρείται ο πιο σημαντικός προδιαθεσικός παράγοντας για την ανάπτυξη σοβαρής έλκοπάθειας και επιπλοκών όπως αιμορραγία ή διάτρηση του στομάχου.
Διάγνωση
Η διάγνωση της πεπτικής νόσου έλκους βασίζεται στη γαστροσκόπηση. Ο ιατρός αξιολογεί τα συμπτώματα του ασθενούς, όπως πόνο στο επιγάστριο, αίσθημα καύσου, έμετο ή απώλεια όρεξης. Η γαστροσκόπηση αποτελεί την πιο ακριβή μέθοδο διάγνωσης, επιτρέποντας την απευθείας παρατήρηση του έλκους, την εκτίμηση της βαρύτητας της βλάβης του βλεννογόνου και τη λήψη βιοψιών για ανίχνευση H. pylori ή αποκλεισμό κακοήθειας. Επιπρόσθετα, εξετάσεις όπως το τεστ αναπνοής ή ορολογικές εξετάσεις για H. pylori μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επιβεβαίωση της λοίμωξης. Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση είναι κρίσιμη για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και την πρόληψη επιπλοκών.
Θεραπεία
Η θεραπεία του πεπτικού έλκους στοχεύει στην επούλωση του έλκους, την εξάλειψη ενδεχόμενης λοίμωξης από το H. pylori και την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Στην περίπτωση λοίμωξης από H. pylori, συνιστάται συνδυαστική θεραπεία με αντιβιοτικά και αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPIs). Σε έλκη που προκαλούνται από ΜΣΑΦ, η διακοπή ή μείωση της χρήσης των φαρμάκων και η χορήγηση PPIs ή H2-αναστολέων μειώνουν τον ερεθισμό και προάγουν την επούλωση. Επιπλέον, συνιστώνται αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως αποφυγή αλκοόλ, καφεΐνης, καπνίσματος και πικάντικων τροφών, καθώς και υγιεινή διατροφή με φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα χαμηλά σε λιπαρά. Σε σοβαρές περιπτώσεις με επιπλοκές όπως αιμορραγία ή διάτρηση, μπορεί να απαιτηθεί επείγουσα ενδοσκοπική ή χειρουργική παρέμβαση. Ενίοτε επιβάλλεται τακτική παρακολούθηση με γαστροσκόπηση για την πρόληψη υποτροπών και τη διασφάλιση ότι το έλκος έχει επουλωθεί πλήρως και δεν είναι κακόηθες.